روش‌انس‌باقرآن(ویژه‌جوانان)(ازطریقکارگاه‌آموزشیمفسرین[سطح 3] صفحه 75

وي براي مسائل اعتقادي، اخلاقي و تربيتي ، اهميت ويژه‌اي قائل است و به مناسبت آيات گوناگون از اين جهت سود مي‌برد. فتواي فقيهي را در آيات‌الاحكام نقل و گاهي نقد مي‌كند و در پاره‌اي از موارد ، آراء منفردي در فقه ابراز مي‌دارد. اين آراء فقهي مرتبط با آيات، در كتاب تَبْصِرَةُ الْفُقَهاء كاملاً منعكس است .

قال الامام السّجّاد (ع) : لَوْ ماتَ مَنْ بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَ المغْـرِبِ لَمَـا اسْتَـوْحَشْتُ بَعْدَ أَنْ يَكُونَ‌الْقُرآنُ مَعِيَ» ( نهج‌الحياة، ص 270، حديث 163 ) .

اگر همه مردم جهان كه بين مشرق و مغرب هستند بميرند ، (از اين تنهائي) هيچ ترس و وحشتي نمي‌كنم پس از آن‌كه قرآن با من است .

-105

معرّفي كتاب «اَلْبُرْهان»

البرهان، تفسيري روايي است كه مؤلّف آن براساس تفاسير روايي قدماي اصحاب اماميّه و برخي از تفاسير زيديه و غيره ، به جمع‌آوري روايات اهل بيت (ع) پرداخته است : در حقيقت اين كتاب را نمي‌توان تفسير ناميد، بلكه بايد آن را مجموعه‌اي حديثي در باب روايات قرآن دانست. اين كتاب به زبان عربـي و در 4 جلد در تاريخ 1095 ه.ق مصادف با 1063 ه.ش تأليف شده است . نويسنده آن سيّد هاشم حسيني بحراني ، از علماي كتالان بحرين و از محدّثين سخت‌كوش شيعه است كه مذهب او شيعه اثناعشري دارد و متوفّاي 1108 ه.ق مصادف با 1075 ه.ش است.

مؤلف با جمع‌آوري روايات اهل بيت(ع) ، هدفش گردآوري و تنظيم آن‌ها براساس ترتيب قرآن بوده است. در اين خصوص ، مانند ديگر تفاسير روايي به نقد و توضيح روايات دست نزده و از خود توضيحاتي نياورده است، بلكه از كتاب‌هايي مانند شيخ رجب برسي و جامع الاخبار و تفسير منسوب به امام حسن عسگري (ع) نقل كرده است كه در پيش محققّان شيعه غير قابل اعتماد و مجهول‌الهويّه است. اين كتاب نه توضيح و تشريح آيه مي‌باشد و نه نقد و بررسي و ارزيابي روايات زيرا از نظر برخورد با روايت «اخباري»

-106

است . همين مسأله ، عامل اهتمام فوق‌العاده وي به گردآوري روايات به اين شكل شده است . بحراني در آغاز تفسير، مبادرت به نگارش مقدّمه‌اي اثري كرده است ، به اين معنا كه مباحثي را در باب فضل علم و متعلّم ، فضل قرآن، جايگاه ثَقَلَيْن در اسلام، نهي از تفسير به رأي و موضوعات ديگر عنوان كرده كه در ذيل آن‌ها تنها به ذكر روايات در موضوعات يادشده بسنده كرده است. منابع روايي او بيش از 58 كتاب مي‌باشد. وي در مقدّمه، درباره علل تأليف و چگونگي كار خود توضيح مي‌دهد و در همان‌جا مي‌گويد:

«من در مواردي كه در آيه‌اي ، روايتي نيافتم، سخنان علي‌بن‌ابراهيم در تفسير را نقل مي‌كنم چون كلام او به‌منزله روايت است، زيرا شاگرد امام و منسوب به امام است».